Ang sabungerong Balinese na si Doggy Isa sa mga memorable na karanasan ko sa career ko sa pagmamanok ay ‘yung nakapagbiyahe ak...
 |
| Ang sabungerong Balinese na si Doggy
Isa sa mga memorable na karanasan ko sa career ko sa pagmamanok ay ‘yung nakapagbiyahe ako ng Bali, Indonesia. Naimbitahan kasi ako roon para gamitin ng ilang respetadong mga sabungero ang dinebelop kong pang-kundisyon na manok na kung tawagin ay Supermedz. Nagkainteres sila rito nang mabalitaan nila na marami akong mga suki na nagpapanalo sa Pilipinas gamit ang aking gamot. Ang nakatatawa, dahil medyo alanganin na magpasok ng gamot sa Bali ay doon na lang ako nagpabili ng materyales saka ko tinimpla. Hindi naman sa pagyayabang, natuwa rin ang mga kaibigan namin sa Bali matapos nila itong masubukan. Nanalo rin kasi sila sa kanilang mga laban. Tinuruan ko sila ng aking feeding grade na napakadaling sundin ang proseso.
Ang napansin
ko sa Bali, medyo napag-iwanan na sila sa sabong kung ikukumpara sa atin.
Kulang na kulang kasi sila sa mga gamot, suplemento at gamefowl feeds.
Nag-aangkat sila sa atin, pero mahal na ang presyo pagdating doon. Samantalang
sa atin ay napakaraming mga kumpanya na nagninegosyo na may kinalaman sa
manok-panabong. Bukod dito ay ‘di rin ganun ka-moderno ang kanilang sistema sa
pag-aalaga ng manok. Hindi kagaya sa atin na very scientific na ang pag-aalaga.
Ni wala nga silang magasin at tv show sa sabong. Nakapako pa rin sila sa samu’t saring pamahiin. Marami pa rin namang
ganito sa atin na nakakapit sa mga lumang paniniwala. Pero sa kanila, mukhang
‘di na gaanong umusad pa. ‘Di rin naman natin ito puwedeng kuwestiyunin dahil
baka bahagi na ito ng kanilang tradisyon. Kapag nagsasabong nga sila ay
nakasuot pa sila ng sarong at may mga takip pa sa ulo na tinatawag nilang
‘udang’.
Idagdag ko na rin na mangilan-ngilan lang ang
kanilang mga linyada roon. Uso sa kanila ang Peruvian, Asil pati na rin ang Kanching chicken na katumbas
ng native chicken sa atin. Pero ang maganda, mayroong mga taga-Bali na
nag-iimport ng manok dito sa Pilipinas kaya’t darating din ang araw na magagaya
rin sila sa atin. Kaya’t huwag magtataka kung nakapasok na rin sa kanila ang
mga Western fowls. Ang ibang farm nga doon, ang set up ay nai-pattern na rin sa
atin. Hindi naman ito nakapagtataka dahil may mga kababayan tayo na
nagtatrabaho bilang handler doon. Mataas ang tingin o respeto ng mga breeder sa
mga Pilipinong magmamanok. Alam kasi nilang marami tayong teknik na maibabahagi
sa kanila.
Siyempre,
iba ang rules nang pasabong sa Bali, dito kasi sa atin kung sino ang huling
tumuka ay ‘yun ang panalo. Samantalang sa kanila kung aling manok ang unang
sumayad ang tuka sa lupa ay talo na agad kahit malakas pa ito tapos wasak na
ang kalaban. Kung titingnan din, parang magulo ang kanilang pasabong. Mayroon
silang ruweda, pero puno ng tao at mga sultador. Magulo pero masaya ‘ika nga!
Tapos iba
rin ang tari nila na tinatawag nilang ‘Surat knife’ na ‘di na ginagamitan pa ng
sapin. Tinatalian lang na parang gantsilyo ang tari.
Bagama’t
ganun ang kanilang pasabong, hindi natin sila puwedeng maliitin. Pagdating kasi
sa pustahan, ang lalakas nilang tumaya. Kung sasabayan mo sila, naku mamumulubi
ka lalo na’t hindi naman tayo milyonaryo. Puwede siguro kung kagaya tayo ng
ilang mga big-time na sabungero sa atin na kung tumaya ay parang wala ng bukas,
hehe.
Ibang klase
rin ang sabungan sa Bali, ginagawa kasi ito sa loob mismo ng compound ng
kanilang mga templo. At take note, ilan pa sa mga ito ay gawa sa ginto.
Yayamanin ‘di po ba? Pero kung iisipin ng iba na pambabastos ito sa kanilang
relihiyon, aba’y hindi po. Una, tradisyon na ito sa kanila at isa pa, ang
nalilikom na pondo sa sabong ay ginagamit nila sa pagpapaganda ng kanilang
templo. Ayon sa aking nakaututang dila roon, naniniwala silang nalulugod o
natutuwa ang kanilang mga diyos dahil nagsisilbing alay ang dugo ng naglalabang
mga manok. Isa pa, nagsisilbi rin itong pantaboy sa masasamang espiritu.
Wish ko
lang, sana makabalik ulit ako sa Bali, Indonesia dahil kakaiba talaga ang
experience sa sabong roon. Kapag nakabalik ako, mag-iinterbyu ako ng mga
breeder o ‘di-kaya’y idu-dokumento ko
ito para maibahagi sa aming blog at Facebook fan page. Kung hindi man sa Bali,
puwedeng sa ibang bansa basta mayroong sabong. Sana ay may mag-sponsor uli sa
aking biyahe sa tulong uli ng Supermedz…
Maaring kontakin si Makuri Makuru sa numerong 0915-577-9379.
 |
COMMENTS